Hill's Köpek Maması İncelemesi

  Bu yazı dizimizde veterinerler tarafından en çok önerilen ve beslenme konusunda sıkça adını duyduğumuz Hill's mamalarını inceleyeceğiz. Acaba Hill's mamaları sanıldığı kadar besleyici ve sağlıklı mı?

  İncelemeye ilk olarak Hill's mamalarında kullanılan genel içeriklerden bahsederek başlayalım. Eğer içerik kısımlarına bakacak olursanız her mamasının soya ağırlıklı olduğunu görebilirsiniz. Üstelik soya unu, öğütülmüş soya diye içerikte 2 defa yer almaktadır. Soyanın ne kadar zararlı olduğunu önceki yazılarımızda anlatmıştık. Gıda sektörüne baktığımızda insanlar için kullanılan soyanın bile büyük bir bölümüne GDO'lu olarak bakılmaktadır.

  Hill's mamaların içeriklerinde ise en dikkat çarpan ikinci kısım, mamaların içeriklerindeki et miktarının çok az oluşudur. Dikkat ederseniz mamaların içeriklerinde mesela Hill’s Science Plan Canine Adult Light adlı mamada ilk iki içeriğin mısır ve soya olduğunu görürsünüz. İçeriğin ilk kısımlarının mamada en çok bulunan ürünler olduğunu da daha önce belirtmiştik. Yani mamada yukarıda örnek verdiğimiz mamada etten çok öğütülmüş mısır ve soya bulunmaktadır.

  Mamalardaki zararlı diğer içerikleri sayacak olursak:

• Mısır Gluten Unu
• Soya
• Dijest
• Kurutulmuş Pancar Kökü (Pancar küspesi)
• Tuz
• Soya unu
• Öğütülmüş Soya
• Soya Yağı
• Yapay antioksidan yani koruyucu madde olan tokoferoller

  Mamalardaki olumsuz öğeleri sayacak olursak:

• Protein, yağ dengesi korunmamakta
• Karbonhidrat değeri çok yüksek
• Et oranı çok az
• Sorgum, buğday, pirinç, mısır ve mısır gluteni gibi tahıllar bulundurması
• Mama tahıl ağırlıklı
• Laktik asit içermesi

  Hill's mamalarına genel olarak baktığımızda içeriği kalitesiz ve fiyatını haketmeyen mamalar olduğunu görmekteyiz. Peki bu mamalar veterinerler tarafından neden bu kadar çok övülüp, tavsiye ediliyor diye soracak olursanız şu alıntıyı sizlerle tekrar paylaşmak isterim.

  Veterinerler, mama üreten şirketlerden gelen finansal kaynaklar sayesinde yaşamını sürdüren meslek birlikleri ve üniversite fakülteleri tarafından etki altında bırakılmaktadır. Örneğin; Science Diet markasının yaratıcısı ve reçeteyle dağıtılan diğer pek çok yiyeceğin baş üreticisi Hill's Pet Nutrition, Amerikan Veterinerler Birliği'nin en büyük sponsorudur. Başka bir kanıt ise veterinerlerin genel olarak beslenme konusunda yeterince bilgiye sahip olmadığıdır çünkü veterinerler fakültelerde beslenme konusunda ders almamaktadırlar. Veterinerlik eğitimi alan öğrenciler sık sık, sponsorluğu ticari mama üreticileri tarafından yapılan besin eğitimlerine tabi tutulurlar. The Wall Street Journal, Hill's şirketinin Amerika Birleşik Devletleri'nde eğitim veren 27 Veterinerlik Bölümünün her birinde besin konusunda yapılan araştırmalara ve özel eğitimlere yüz binlerce dolar harcadığını ve veterinerlerin Science Diet ve muayenehanelerinden satılan diğer ticari mamalardan %40'a varan oranda komisyon aldıklarını yazmıştır.  Sözü geçen çıkar çatışmasından ötürü veterinerlerin sattığı Hill's adlı ticari mamaları savunmada öne sürdükleri argümanlar tamamen yalan ve ticari kar gütmelerinden ötürüdür.

  Veterinerlerin onca olumsuz ve zararlı içerik bulunduran bu mamaları neden ısrarla önerdiğini ve savunduğunu da anlattığımıza göre Hill's mamaları hakkında yazılıp, çizilecek fazla birşey kalmıyor. Her inceleme yazımızda yazdığımız gibi sıraladığımız zararlı ve olumsuz maddelerin nedenlerini açıklayalım.

  Hill's adlı mamaların içeriğinde mısır gluten unu bulunmaktadır. Mısır gluten unu, bitkisel yani tahıl kaynaklı bir protein grubudur. Köpeklerde alerjinin başlıca sebeplerinden biri olan gluten; köpek mamalarında tavsiye edilmemektedir.

  Hill's adlı mamaların içeriğinde soya unu, soya yağı ve öğütülmüş soya bulunmaktadır. Soyayı daha önceki yazımızda uzunca bir şekilde enine boyuna tartışmıştık. Soya adlı yazımızı okuyarak bu ürünün neden zararlı olduğunu öğrenebilirsiniz.

  Hill's adlı mamaların içeriğinde kurutulmuş pancar kökü bulunmaktadır. Şekerli olan bu ürünün şekerinin alınıp alınmadığı yazılmamaktadır. Bazı kuru mamaların içeriğinde köpeklere bağımlılık yaratması ve lezzetli gelmesi açısından şeker katıldığı bilinmektedir. Aynı şeyi bu mama için söylemek kesin bir kanıt olmadan doğru olmaz ancak Eukanuba gibi çoğu mama firması ürünlerine şeker pancarı kattığında şekerinin alındığını da ayrıca belirtmektedir. Şeker pancarının şekeri alınsa dahi köpek beslenmesinde yeri olmayan bir üründür ve maliyeti azaltmak açısından kuru mamalara konulan lif kaynağıdır. Liflerin ise köpek beslenmesindeki yazımızda yazdığımız gibi köpeklerin temel besin ihtiyaçlarında yeri yoktur. 

  Hill's adlı mamaların içeriğindeki maddelerin tokoferoller ile korunduğu yazar. Doğal olmayan bu koruyucu madde köpeklerin sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir ve köpek beslenmesinde eğer köpek, kuru mama ile beslenecekse kuru mamada koruyucu madde içermemesi tavsiye edilmektedir.

  Hill's mamalarındaki analiz değerlerine dikkat edilirse protein oranının düşük ve yağ oranının ise yüksek yani protein oranına çok yakın olduğunu görürüz. Bu dengenin korunması köpek beslenmesi açısından son derece önemlidir. Hill's mamalarındaki protein, yağ dengesinin korunamaması köpeklerin sağlığını olumsuz yönde etkileyecektir. Köpekler en çok proteine daha sonra da az miktarda yağa ihtiyaç duyarlar. Ancak fazla yağ içerikli beslenen bu köpek zamanla aşırı kilo almaya ve bu sorun obeziteye kadar gidecektir. 

  Hill's mamalarındaki bir diğer olumsuz etkenlerden biri de karbonhidrat değerinin protein değerinden bile fazla olmasıdır. Köpekler ihtiyacı olduğu karbonhidratları aminoasitlerden sentezleyerek elde edebilmektedirler dolayısıyla doğal beslenme ortamında protein ve yağ ağırlıklı beslenen canlılardır. Temel besin ihtiyaçlarında karbonhidrat olmayan bu canlıların proteinden bile yüksek oranda karbonhidratla beslenmesi sağlığına olumsuz yönde katkıda bulunacaktır.

  Hill's mamalarındaki olumsuz etkenlerden bir diğeri ise et oranının az olmasıdır. Köpekler etobur hayvanlar olduğundan doğada çoğunlukla et daha sonra meyve ve sebze ile beslenmektedirler. Hill's mamalarına baktığımızda ise %20 - %10 arası et oranı bulunması köpekler için son derece sağlıksız bir beslenme içerdiğine işaret etmektedir. Hill's adlı mamalardaysa et oranı az ve soya, tahıl gibi ürünlerin çok olmasından dolayı köpeklerin biyolojik beslenmesine uygun bir mama olmadığı gibi sağlığını da olumsuz yönde etkileyen bir mama olduğu görülmektedir.

  Olumsuz olarak yazdığımız maddelerden son ikisi de laktik asit ve çoğunluklu tahıl içermesi... Bunlara da sırasıyla değinirsek laktik asit, sütte bulunan laktoz ve laktik mayanın bakteriler tarafından laktik asite çevrilmesine denmektedir. Köpeklerin laktoza intoleransı olmasından dolayı köpeklerin hazmını zorlaştıran bir asit çeşididir. Ayrıca laktik asit canlıda yorgunluğa neden olmaktadır. 

  Hill's adlı mamaların çoğunluklu tahıl içermesine gelirsek bunun tek sebebini yine maliyet olarak gösterebiliriz. Doğal beslenme ortamında tahılın yeri olmayan köpeklerin neden tahıl dolu kuru mamalarla beslenilmesinin de mantıklı bir açıklaması olamaz. Etten bile çok tahıl içeren bu mamanın sağlıklı bir köpeğin beslenmesinde yeri yoktur. 

Mamanın kalitesi: 1/5
Mamanın kalite/ fiyat oranı: 1/5
Mamanın içeriği: 1/5
Mama önerilebilir mi? Hayır

Pahalı mama daha mı kalitelidir?

  Köpeklerimiz için hepimiz en iyisini isteriz ve onları en kaliteli kuru mamalarla beslemek isteriz. Ancak burada çok yapılan bir hataya malesef ki çoğumuz düşmekteyiz. En pahalı kuru mamayı en kalitelisi zannederiz.

  Köpekler tekdüze beslenmediklerinden dolayı onlarca çeşit kuru mama bulunmaktadır. Kuru mamaların ise belirli bir fiyatı olmaması, her firmanın farklı satış stratejisi uygulaması, mamalara konan ek 3. şahıs kişilerin fazladan kârı, mamaların vergilendirmesi gibi şeyler pek çok kişinin kafasını karıştırmaktadır.

  Yaptığımız en büyük yanlış ise mamaları fiyatlarına göre konumlandırmak. Unutmamamız gereken nokta mamanın kalitesini fiyatı değil içeriği belirlemektedir. Piyasada fiyatı pahalı olup da zararlı ve gereksiz içeriklerle dolu pek çok mama bulunmaktadır.

  Türkiye'de en çok satan mamalar yabancı ülkelerde yetersiz mamalar olarak görülmekte ve yurtdışında %70 et içeriğine sahip olan tahılsız kuru mamalar daha çok tüketilmektedir. Eğer dogfoodanaysis ve dogfoodadvisor gibi yabancı kaynaklara bakarsanız ülkemizde çok pahalı fiyatlara satılan mamaların en düşük ve kalitesiz kuru mamalar olarak adlandırıldığını görürsünüz. 

  Peki bu kalitesiz kuru mamaların ülkemizde bu kadar pahalıya satılmasının sebebi nedir? Yurtdışından gelen kuru mamaların ülkemizde çok pahalıya satılmasının sebebi mamanın üretiminden sizin satın alacağınız kısma gelene kadar pek çok el değiştirmesidir. Üreticisi, ihraç eden dağıtıcısı, gümrük, ülkemizdeki dağıtıcısı, vergiler ve mamanın satıcısına kadar pek çok elden geçtiği için hepsi mamanın fiyatına kâr koymaktadır. Bu yüzden maliyeti 10 lira olan bir mama bize 70 lira gibi bir fiyata sunulmaktadır. 

  Ayrıca bazı mamaların pazar alanı ve reklam stratejisi sayesinde kalite oranı düşük bir mama ülkemizde ve mama piyasasında bu kadar revaçta olabiliyor. Ayrıca daha önceki yazımızda paylaştığımız gibi veterinerlerin, Hill's ve Proplan mamalarını sürekli önermelerinin sebebi mama üreten şirketlerden gelen finansal kaynaklar sayesinde yaşamını sürdüren meslek birlikleri ve üniversite fakülteleri tarafından etki altında bırakıldığına işarettir. Örneğin, Science Diet markasının yaratıcısı ve reçeteyle dağıtılan diğer pek çok yiyeceğin baş üreticisi Hill's Pet Nutrition, Amerikan Veterinerler Birliği'nin en büyük sponsorudur. Başka bir kanıt ise veterinerlerin genel olarak beslenme ve özellikle de çiğ et diyeti konusunda yeterince bilgiye sahip olmadığıdır. Veterinerlik eğitimi alan öğrenciler sık sık, sponsorluğu ticari mama üreticileri tarafından yapılan besin eğitimlerine tabi tutulurlar. The Wall Street Journal, Hill's şirketinin Amerika Birleşik Devletleri'nde eğitim veren 27 Veterinerlik Bölümünün her birinde besin konusunda yapılan araştırmalara ve özel eğitimlere yüz binlerce dolar harcadığını ve veterinerlerin Science Diet ve muayenehanelerinden satılan diğer ticari mamalardan %40'a varan oranda komisyon aldıklarını yazmıştır. Sözü geçen çıkar çatışmasından ötürü veterinerlerin sattıkları mamaları diğer mamalarda üstün tutmasına kulak asmamak gerekiyor.

[değiştir]

Kuru Mamalar

 Bu yazıda en çok tercih ettiğimiz ve en pratik besleme şekli olan kuru mamaları kısa bir geçiş yapacağız. Kuru mamalar köpekler için hazırlanan temel besin değerlerini karşılama amaçlı geliştirilmiş paketler halinde satılan ortalama son kullanma tarihi, üretim tarihinden itibaren 1 yıl olan hazırlaması ve temizlemesi kolay köpek yemekleridir. 

 Kuru mamalarda genel olarak et, sebze, meyve ve tamamlayıcı ürün olarak yumurta, bira mayası, bitkisel ürün v.b gibi hammaddeler bulunmaktadır. Kuru mama çeşitleri saymakla bitmeyecek kadar çok fazla ürün barındırır ve pek çok kedi köpek mama firması bulunmaktadır. Bunlardan en tanınmış 10-15 tane mama firması bulunmaktadır. Kuru mamayla beslemedeki ana neden gerekli besin değerlerini eksiksiz ve tam olarak almasıdır. Evde hazırlayacağınız mamalar ya da ev yemekleri bir köpeğin temel besin ihtiyacını karşılayacak nitelikte besinler değildir. Bu yüzden pek çok bilimsel araştırma sonucu kuru mamalar köpeklerin tüm besin ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlayan ve en çok tercih edilen beslenme şeklidir.

 Kuru mama seçerken önceki yazımda da bahsettiğim gibi içeriğine ve analiz değerlerine, besin kaynaklarının doğal olup olmadığına, katkı ya da koruyucu maddelerin olup olmadığına bakarak karar verebiliriz. Ancak bu içeriklerin iyi olup olmadığını anlayabilmek ve karşılaştırabilmek için bilmemiz gereken bazı belli başlı noktalar bulunmaktadır. 

 AAFCO (Amerikan Yem Kontrol Yetkilileri Derneği), köpek mamalarının genel analiz değerlerini belli bir standarta koyan resmi bir kuruluştur. Ancak AAFCO sadece formülasyonların besin değerlerini belirlemektedir. Test ya da denetim gibi işlemler yapmaz. Dolayısıyla mamalarda bulunan bu ibare mamayı almak için yeterli bir neden değildir. 

 Mamalarda Dikkat Etmemiz Gereken Önemli Noktalar

1. İçerik:

 İçerik mamalarda kullanılan ürünlerin neler olduğunu gösteren kısımdır. Mama seçmedeki en önemli kısım budur çünkü marketten bir salam aldığımızda ilk olarak içeriğine bakarız ve %100 dana olanını ararız. İşte içerik de bu yüzden önemlidir. Mamanın nelerden oluştuğunu, içeriğinde zararlı ve gereksiz madde olup olmadığını, katkı ya da koruyucu madde içerip içermediğini içeriğe bakarak anlayabiliriz. 

 Kuru mamalarda genel olarak kullanılan ve yabancı olduğumuz pek çok ürün bulunmaktadır. Sonraki yazılarımda her birinin ne işe yaradığını ve gerekli olup olmadığını açıklayacağım.

2. Irk ve yaş ayrımı:

 Kuru mamalar da küçük, orta, büyük ve yavru, yetişkin, yaşlı olarak ayrılır. Mamanın hangi et içerdiği, neli olduğu ve hangi köpekler için uygun olduğu bu durumlara göre ayrılır. Bu yüzden köpekler için çok çeşitli mamalar bulunmaktadır. Genellikle kuru mamalar tavuklu, kuzulu ve balıklı olarak üçe ayrılır. Farklı et ürünleri içeren mamalar da bulunmaktadır. Daha sonra dediğim gibi yaş ve ırk olarak da kendi aralarında daha çok çeşide ayrılır. Sindirim sistemi, deri alerjileri ve kısırlaştırılmış köpekler için v.b gibi durumlardan dolayı da özel mamalar bulunmaktadır. 

3. Analiz Değerleri

 Analiz değerleri mamanın içinde ne kadar protein, yağ, karbonhidrat, mineral, vitamin ve aminoasit gibi temel besin değerlerinin bulunduğunu belirtir. Bu temel besin değerlerinin ne fazla ne de eksik olması köpeğimiz açısından faydalı bir durum oluşturmamaktadır. Yavru bir köpek ya da gebe bir köpek bu besin değerlerine daha fazla ihtiyaç duyacağından yavru mamaları, yetişkin mamalarına oranla daha yüksek değerler içerirler. Bu değerlerinde neyin ne kadar olması gerektiğini sonraki yazılarımda açıklayacağım.

4. Mamanın Dostumuzda Yarattığı Etki

 Bir mama seçtik ve alıp kullanmaya başladık. Ancak daha önce olmayan ve aldığımız mamayla beslenmeye başladığından itibaren ortaya çıkan sorunları iyi gözlemlememiz gerekiyor. Her mama her köpekte aynı etkiyi yaratmıyor. Köpekler de tıpkı insanlar gibi olduğundan değişik gıdalara alerji ya da intolerans gösterebiliyorlar. Dolayısıyla en iyi mamayı seçmiş olsak bile içindeki bir maddeden dolayı köpeğimizde istemediğimiz bir etkiye neden olabilir. Bu yüzden mamayı kullanmaya başladıktan sonra köpeğimizi iyi gözlemlemeliyiz. Genelde bir mama köpekte ağız kokusunu, tüy parlaklığına ve dökülmesine v.b gibi fark edebileceğimiz durumlara olumlu yönde etki eder. Ancak demin bahsettiğimiz gibi alerji ve istenmeyen durumlar da gözlenebilir. Bunun genel nedenleri içeriğinde bulunan bir maddeye alerjisi olması ya da o mamanın kaliteli olmamasından kaynaklanabilir. Daha ayrıntılı detayları sonraki yazılarımda paylaşacağım.

 Genel olarak değerlendirmek gerekirse kuru mamalarda dikkat etmemiz gereken ayrıntılar bunlardır. Her bir yazımda bu başlıkları daha detaylı anlatacağım.